Farklı metin türleri, farklı okuma stratejileri gerektirir. Hikâye edici (narrative) metinler ve bilgilendirici (expository) metinler, farklı yapılara sahiptir ve okuyucudan farklı bilişsel süreçler talep eder.
Hikâye Edici Metinler
Hikâyeler genellikle bir giriş-gelişme-sonuç yapısına sahiptir. Karakterler, olay örgüsü, çatışma ve çözüm temel bileşenleridir. Bu metinlerde etkili stratejiler: karakterlerle empati kurma, olayların nedenlerini sorgulama, sonraki olayları tahmin etme ve hikâye haritası oluşturmadır.
Bilgilendirici Metinler
Bilgilendirici metinler ise tanım, sıralama, karşılaştırma, neden-sonuç ve problem-çözüm gibi farklı yapılar kullanır. Bu metinlerde etkili stratejiler: metin yapısını tanıma, başlık ve alt başlıklardan yararlanma, grafik ve tabloları okuma, anahtar kavramları belirleme ve not almadır.
Geçiş Dönemi
Çocuklar ilkokul 3-4. sınıfta "okumayı öğrenmekten" "öğrenmek için okumaya" geçiş yapar. Bu dönemde bilgilendirici metinlerle karşılaşma artar ve bu metinlerin farklı stratejiler gerektirdiği açıkça öğretilmelidir. Bu geçişe hazır olmayan çocuklar akademik güçlükler yaşayabilir.
Strateji Öğretimi
Her iki metin türü için de stratejilerin doğrudan, açık ve modelleyerek öğretilmesi gerekir. "Bir bilgilendirici metin okuduğumda önce başlıklara bakıyorum, sonra ana fikri bulmaya çalışıyorum" gibi sesli düşünme (think-aloud) uygulamaları etkili bir öğretim yöntemidir.